Theo quy định tại điểm 6, khoản 2 Điều 6 Quyết định số 595/QĐ-BHXH, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc phải đáp ứng điều kiện sau:

– Mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường;

– Đối với người lao động làm công việc hoặc chức danh đòi hỏi qua đào tạo, học nghề, mức tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng.

Theo đó, khi mức lương tối thiểu vùng tăng từ ngày 01/01/2019, mức tiền lương tháng tối thiểu để tính đóng BHXH bắt buộc như sau:

Sáu tháng, các chỉ số tăng trưởng của ngành dệt may Việt Nam thấp nhất trong 10 năm qua. Tất cả dòng sản phẩm, từ sợi đến sản phẩm may mặc, phụ trợ đều tăng trưởng thấp so cùng kỳ. Tuy nhiên, cũng đã có những tín hiệu vui 
Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam, cho biết: Nửa đầu năm 2016, kim ngạch xuất khẩu (KNXK) hàng dệt may Việt Nam đạt 12,666 tỉ USD, chỉ đạt 41% kế hoạch xuất khẩu của cả năm. Như vậy, xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm không đạt tăng trưởng như kỳ vọng, chủ yếu do các yếu tố khách quan là giá cả hàng hóa trên thế giới giảm, cùng với sự chững lại về nhu cầu tiêu dùng ở nhiều nước trong bối cảnh kinh tế thế giới còn khó khăn.

Cạnh tranh quyết liệt

Hiện tại, ngành dệt may Việt Nam đang gặp phải sự cạnh tranh quyết liệt ở tất cả lĩnh vực: giá, năng suất lao động, rào cản kỹ thuật với một số nước, thời gian giao hàng ngày càng rút ngắn… Trong khi đó, cơ chế, chính sách của các cơ quan nhà nước lại có những điều chỉnh chưa bắt kịp với tình hình chung của ngành.

Đáng chú ý, sự tăng trưởng xuất khẩu của ngành dệt may 6 tháng đầu năm chủ yếu là do sự đóng góp của các doanh nghiệp (DN) FDI, trong khi các DN ngành dệt may nội địa đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các đơn hàng mới, đặc biệt là các đơn hàng sơ mi, quần, áo jacket. Việc thiếu đơn hàng, trước mắt các DN vẫn có thể khắc phục được nhưng từ tháng 8 trở đi, đơn hàng có vẻ “đuối”, đặc biệt là nhiều DN vừa và nhỏ phải đóng cửa do mất khả năng cạnh tranh và điều kiện sản xuất hết sức khó khăn. Tình trạng này nếu kéo dài, nhiều khả năng xuất khẩu toàn ngành chỉ đạt 29 tỉ USD.

Việc Anh rời bỏ EU cũng đã có tác động nhất định đến tiềm năng xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam. Hiện KNXK hàng may mặc của Việt Nam sang Anh chỉ chiếm 3% tổng KNXK sang các thị trường nên Brexit chưa ảnh hưởng nhiều trong năm 2016. Tuy nhiên trong thời gian tới, việc giữ mức tăng trưởng xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vào thị trường này như hiện nay là khó thực hiện. Chưa kể phản ứng dây chuyền, nền kinh tế của khối EU bị ảnh hưởng suy giảm sẽ dẫn đến khả năng tăng trưởng xuất khẩu của dệt may Việt Nam vào toàn khối EU cũng sẽ giảm.

Cần môi trường minh bạch và ổn định

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, để thúc đẩy xuất khẩu tốt ra thị trường nước ngoài nói chung, cần có môi trường phát triển minh bạch và dài hạn trong nước. Trên cơ sở tháo gỡ những khó khăn vướng mắc nội tại thì DN mới có đủ năng lực để đầu tư, tái mở rộng sản xuất và nâng cao được năng lực xuất khẩu. Trong 6 tháng vừa qua, hiệp hội đã gửi rất nhiều kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ cũng như các cơ quan liên quan về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN. Ngoài một số quy định kiểm tra chuyên ngành chưa hợp lý; khó khăn lớn của DN dệt may hiện nay là đang thiếu trầm trọng nguồn nhân lực và quản trị. Khả năng và triển vọng làm FOB, ODM rất yếu và mỏng, chủ yếu làm gia công. Khả năng tận dụng lợi thế của TPP khi hiệp định này có hiệu lực ở mức thấp. Trong 2 năm tới, dự án đầu tư phát triển ngành công nghiệp phụ trợ phục vụ cho TPP vẫn chưa đạt được nhiều. Có những dự án được đầu tư khủng nhưng hiện đang gặp phải khó khăn lớn phải tạm dừng hoạt động để tái cơ cấu hoặc phá sản. Tuy nhiên, theo ông Giang, hiện cũng đã có những tín hiệu vui. Đó là các nhà đầu tư trong và ngoài nước đã mạnh dạn hơn trong việc đầu tư và những sản phẩm ngành dệt may Việt Nam cách đây 5 năm đang thiếu hụt, như vải cao cấp, vải len cho veston; một số phụ kiện, phụ trợ…

Với những hiệp định thương mại được ký kết, Việt Nam đã bắt đầu tạo ra những sản phẩm trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, trước đây chỉ Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc, nay Trung Quôc bắt đầu nhập khẩu một số sản phẩm dệt may Việt Nam, như sợi, một số loại vải, phụ kiện…

Sắp tới Việt Nam sẽ được hưởng lợi từ các Hiệp định Thương mại tự do FTA, Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương TPP, FTA Việt Nam – EU, FTA Hàn Quốc, do thuế suất giảm mạnh và thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.
Việt Nam là điểm đến của chuỗi cung ứng sản phẩm dệt may toàn cầu. Những giải pháp bền vững cho chuỗi giá trị dệt may. Giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả ngành dệt may. Cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp dệt may. Quản lý môi trường và tiếp cận chuỗi cung ứng bền vững. Chiến lược tìm nguồn cung ứng của các thương hiệu may mặc quốc tế tại Việt Nam… Đó là thông tin tại hội nghị quốc tế “Diễn đàn dệt may Việt Nam 2015”, do Hiệp hội Bông Sợi Việt Nam vừa được tổ chức tại TP HCM.

Điểm đến của chuỗi cung ứng

Tại hội nghị, các chuyên gia kinh tế đã chia sẻ thông tin thị trường dệt may và cơ hội cho ngành dệt may Việt Nam. Xu hướng dịch chuyển đầu tư của các nhà sản xuất dệt may thế giới, phương thức liên kết các chuỗi cung ứng của các thương hiệu toàn cầu. Nhiều công ty dệt may lớn thế giới đang di chuyển sản xuất từ Trung Quốc sang các nước khác trong đó có Việt Nam.
Xu hướng dịch chuyển sản xuất của thị trường dệt may thế giới đã, đang và sẽ tiếp tục có sự thay đổi lớn. Với lợi thế về nhân công, môi trường kinh doanh thuận lợi, Việt Nam được dự báo sẽ là điểm đến của các nhà đầu tư lớn.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bông Sợi Việt Nam, đến năm 2030, quy mô sản xuất hàng dệt may toàn thế giới sẽ mở rộng gấp đôi so với hiện nay. Doanh số đạt hơn 1.660 tỉ USD. Sản lượng của khu vực châu Á sẽ chiếm khoảng 60% sản lượng dệt may thế giới, quy mô sản xuất tại châu lục này cũng sẽ tăng gấp 2,4 lần so với thời điểm hiện tại.

Đầu tư cho thiết kế và chuỗi cung ứng

Theo các chuyên gia, hiện ngành dệt may trong nước vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Trong đó, điển hình là sự bị động về nguồn nguyên liệu và khâu thiết kế còn yếu. Để có được năng lực cạnh tranh, phát triển ổn định và bền vững với với những cơ hội sắp tới, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải tập trung đầu tư nhiều hơn nữa cho công tác thiết kế và xây dựng các chuỗi cung ứng hoàn thiện. Khắc phục tình trạng mất cân đối giữa các khâu trong chuỗi sản xuất như dệt nhuộm. Đồng thời, khai thác hết các tiềm năng của thị trường trong nước, tránh phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu tại một thị trường nhất định.

Nhằm đáp ứng được xuất xứ và được hưởng lợi từ FTA, trong đó có TPP, Việt Nam cần tăng cường mối liên kết trong ngành giữa các nhà sản xuất may với các nhà sản xuất nguyên phụ liệu phụ trợ, để tận dụng được lợi thế của nhau…

Các chuyên gia cũng cho rằng cần phân tích chuyên sâu về tình hình dệt may Việt Nam, cũng như cung cấp thông tin về các xu thế mới trong chuỗi cung ứng dệt may quốc tế. Thông qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia hiểu rõ hơn thị trường, phòng tránh rủi ro và tìm ra những cơ hội kinh doanh trong tình hình mới.

Bà Julia K.Hughes, Chủ tịch Hiệp hội Thời trang Mỹ, cho rằng nhiều công ty Mỹ mong muốn tìm nguồn cung ứng từ nhiều quốc gia tham gia hiệp định TPP khi hiệp định này có hiệu lực, trong đó Việt Nam sẽ là lựa chọn hàng đầu. Do đó các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cần phải tận dụng cơ hội này.

Từ trước tới nay người ta hay đề cập tới Trung Quốc như là quốc gia hàng đầu về sản xuất, xuất khẩu dệt may trên thế giới. Tuy nhiên nói tới Trung Quốc không thể không nhắc tới một thị trường tiêu thụ dệt may lớn, với nhiều tiềm năng rất đáng đầu tư cũng như đẩy mạnh khai thác do dân số đông cùng thu nhập càng ngày càng cao. Trong bài này, chúng tôi đề cập tới tổng quan thị trường nội địa Trung Quốc, cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp muốn đẩy mạnh vào thị trường này.

Cơ cấu thị trường

Trong ngành dệt may Trung Quốc, những thương hiệu may mặc nội địa có chỗ đứng vững trên thị trường, đặc biệt tại các thị trường vùng ven và không phải thành phố chính. Danh sách những thương hiệu dệt may nội địa “có giá” nhất trên thị trường theo một khảo sát năm 2014 như sau. Theo danh sách này doanh nghiệp lớn về sản xuất may mặc tập trung tại Thượng Hải và Giang Tô.

Bảng 1: Xếp hạng thương hiệu may mặc lớn nhất tại Trung Quốc 2013-2014

Bảng 2: Xếp hạng thương hiệu may mặc lớn nhất tại Trung Quốc 2015

Cùng với sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, ngành sản xuất quần áo dành cho nam giới là ngành phát triển nhanh nhất trên thị trường hàng may mặc Trung Quốc. Doanh thu bán lẻ thị trường quần áo nam giới đạt 54,1 tỷ Euro vào năm 2016.

Với thị trường quần áo nữ, doanh thu đạt 347,1 tỷ Euro năm 2016.

Trên thị trường quần áo trẻ em có rất nhiều thương hiệu nổi tiếng như Balabala, Septwolves, Bosideng, Yishion..vv. Doanh thu thị trường này vào khoảng 180 tỷ USD năm 2016, và đạt tăng trưởng hàng năm khoảng 15% trong 5 năm trở lại đây.

Những nhãn hiệu quần áo thông dụng tại Trung Quốc:

Sản xuất dệt may

Các cụm nhà máy sản xuất hàng dệt may tại Trung Quốc tập trung tại các tỉnh thành duyên hải miền đông, tại Triết Giang, Giang Tô, Quảng Đông, Phúc Kiến, Sơn Đông, Hà Bắc. Những tỉnh, thành phố này thích hợp nhất để đặt nhà máy dệt may do: Giao thông thuận lợi (gần xa lộ, bế cảng); Gần các thành phố lớn, gần cảng trung chuyển lớn đi thế giới, gần Hồng Kong, Quảng Châu, Thượng Hải; Có hệ thống công nghệ thông tin, thông tin liên lạc và giao thông tốt.

Kề từ khi Trung Quốc đưa ra” Kế hoạch tái thiết và tái cấu trúc lại ngành dệt may” vào năm 2009 để cân bằng lại kinh tế giữa các vùng, những cụm sản xuất mới đã bắt đầu hình thành tại miền phía Tây và miền Trung  của Trung Quốc, đặc biệt hay tái thiết tại các địa phương chưa phát triển miền duyên hải phía đông như Giang Tây, An Huy, Hà Nam và Liêu Ninh. Những năm sau này, nhờ chính sách kích thích phát triển ngành về phía Tây của Chính phủ Trung Quốc mà suất đầu tư vào những tỉnh này cao hơn so với mức trung bình của toàn ngành.

Các cụm công nghiệp Dệt may tại Trung Quốc

Số lượng các cụm sản xuất dệt may tại Trung Quốc theo tỉnh/thành phố

Những tên tuổi lớn trên thị trường

Doanh nghiệp sản xuất dệt may chính

Youngor Group: Có trụ sở chính tại An Huy, cổ phiếu niêm yết trên sàn Chứng khoán Thượng Hải. Các thương hiệu sản phẩm chính: Mayor, Youngor, Gy y Hemp Family.

Hongdau (HoDo) Group: Trụ sở chính tại Giang Tô.

Heilan Group: Tập trung vào các sản phẩm dệt may chất liệu len, sản xuất và phân phối thương hiệu Autason cho hàng veston nam giới.

Shanshan Investment Holding: gồm 13 công ty con, bao gồm Ningbo Shanshan Clothing, Jic Garment hoặc Le Coq Clothing.

Bosideng International Holdings Limited: các nhãn hiệu riêng như Bosideng, Snow Flying, Combo o Bengen. Cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Hongkong.

Jiangsu Sunshine Group: Nhãn hiệu thời trang Sunshine, Venetia y Pempei.

Shandong Ruyi Group: Cổ phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán Thượng Hải. Năm 2013 công ty này đã thu mua lại một trong những công ty dệt quan trọng chính của Pakistan là Pakistan Massod Textile Mills.

Anta Group: Công ty nhà nước, tập đoàn rất lớn.

Qindao Jifa Group: Tập trung mặt hàng dệt kim, sản xuất OEM và xuất khẩu tới hơn 20 quốc gia, có thương hiệu riêng tên Jifa.

Xinfang- Sinoer Group: chủ yếu sản xuất hàng may mặc năm giới, trụ sở chính tại Thẩm Quyến.

Cơ hội & Thách thức

Thị trường dệt may thế giới được dự báo sẽ phát triển với những xu hướng sau:

–          Tăng trưởng bình quân 5% và có khả năng đạt 2855 tỷ Euro vào năm 2025.

–          Tăng trưởng kinh tế hàng năm của các nước đã phát triển sẽ chậm lại, nhường lại sự phát triển cho các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc hoặc Ấn Độ.

–          Các hoạt động gia công dành cho xuất khẩu sẽ được dần chuyển từ Trung Quốc sang các nước khác có lợi thế giá rẻ hơn, ví dụ như Bangladesh hay Việt Nam.

–          Chuỗi giá trị dệt may toàn cầu có khả năng thu hút vốn đầu ty lên 309 tỷ Euro giai đoạn 2012-2025.

Hiện tại các công ty dệt may Trung Quốc đang đối mặt với các vấn đề như: chi phí nguyên liệu đầu vào, giá nhân công, chi phí điện nước đều tăng. Không ít các công ty dần chuyển mục tiêu đầu tư sang các lĩnh vực mới như: Sản xuất xơ, sợi đặc biệt cho các loại vải dệt ứng dụng trong các ngành tự động hóa, y tế, địa kỹ thật, nông nghiệp, công nghiệp hóa chất..vv. Yếu tố môi trường trong sản xuất nhuộm vải hoàn tất cũng rất được chú trọng. Ngoài ra hướng phát triển thời gian tới còn là các loại vải chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng khắt khe của giới nhà giầu Trung Quốc. Xu hướng thời trang, marketing cũng ngày càng thay đổi nhanh chóng, phức tạp hơn, đòi hỏi các doanh nghiệp Trung Quốc phải củng cố năng lực nghiên cứu và phát triển sản phẩm cũng như đầu tư vào các hoạt động marketing hiệu quả hơn.

Chia sẻ tại buổi họp tổng kết kết quả kinh doanh năm 2017, ông Lê Tiến Trường – Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, năm 2017 thu nhập bình quân của người lao động trong tập đoàn là 7,1 triệu đồng một tháng, tăng 500.000 đồng so với năm 2016. Tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu tập đoàn năm 2017 tăng 2,7% nhưng lợi nhuận của các doanh nghiệp thành viên chỉ bằng hoặc nhỉnh hơn năm ngoái, vì thế mức thưởng Tết bình quân vẫn giữ như mọi năm là 2 tháng lương.

“Có doanh nghiệp làm ăn tốt mức thưởng Tết là 3 tháng, đơn vị nào yếu hơn thưởng 1,5 tháng”, ông Trường nói. Với mức thưởng này, lãnh đạo Vinatex tính toán, người lao động được nhận khoảng 14-21 triệu đồng tiền thưởng dịp Tết Mậu Tuất 2018.

Cũng duy trì mức thưởng Tết Nguyên đán cho người lao động ở mức 2 tháng lương, chia sẻ với VnExpress, ông Nguyễn Xuân Dương – Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty cổ phần May Hưng Yên cho biết, mỗi người lao động sẽ nhận 15-20 triệu đồng một người. So với mặt bằng chung trong ngành mức thưởng này theo ông “khá hơn nhiều đơn vị”.

Các doanh nghiệp dệt may vẫn duy trì mức thưởng Tết bình quân 2 tháng lương cho người lao động.

“Thưởng Tết tại May Hưng Yên luôn nằm trong top khá cao của các doanh nghiệp trong ngành, năm nay chúng tôi cũng vẫn duy trì mức này cho người lao động để tạo hứng khởi”, ông nói.

Lãnh đạo một doanh nghiệp dệt may tại Hà Nam thì cho biết, năm nay đơn vị chỉ thưởng Tết 1,5 tháng lương cho người lao động. “Thị trường xuất khẩu chính là Mỹ sụt giảm nên doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp không mấy khả quan. Ngoài tiền thưởng, mỗi lao động được nhận thêm khoản nhỏ từ Quỹ khen thưởng của doanh nghiệp”, ông chia sẻ.

Năm 2017 được coi là năm nhiều thách thức với ngành dệt may Việt Nam khi Hiệp định thương mại tự do xuyên Thái Bình Dương (TPP) dừng lại, cùng với tình hình nhập khẩu cuối năm 2016, đầu năm 2017 không mấy thuận lợi.

Nhìn lại khoảng thời gian đầu năm 2017, ông Lê Tiến Trường cho rằng đó là lúc “bức tranh ngành dệt may rất tối”. Các nhà bán lẻ đều siết chặt lại hệ thống tồn kho, đẩy hết hàng tồn cũ và không đặt thêm đơn hàng mới. “Phải từ tháng 5/2017 trở đi tình hình mới sáng lên đôi chút, đơn hàng lại tới tấp. Những doanh nghiệp sản xuất sơ mi thời điểm đó tâm sự với tôi, họ chạy máy ngày đêm mà không kịp bán”, ông chia sẻ.

Ngoài các thị trường xuất khẩu truyền thống Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… doanh nghiệp dệt may đã nỗ lực đa dạng hóa thị trường và có sự bứt phá ở một số thị trường khác như Trung Quốc, Nga, Campuchia; đồng thời gia tăng các mặt hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao như vải, xơ sợi, phụ liệu dệt may.

Số liệu từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho thấy, kim ngạch xuất khẩu cả năm 2017 đạt hơn 31 tỷ USD, tăng 10,23% so với năm 2016, trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may đạt gần 26 tỷ USD tăng trên 8% so với năm 2016, xuất khẩu xơ sợi ước đạt 3,6 tỷ USD, tăng 23% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch nhập khẩu nguyên phụ  liệu dệt may năm 2017 đạt gần 19 tỷ USD tăng 11,43% so với năm ngoái, trong đó 16 tỷ USD dùng cho sản xuất xuất khẩu.

Năm 2017 cũng ghi dấu mốc dệt may Việt Nam có 6 thị trường xuất khẩu trên 1 tỷ USD, tăng gấp đôi so với trước. “Sự tiến bộ của ngành dệt may Việt Nam trong thời gian qua đều gắn với các hiệp định thương mại tự do”, một lãnh đạo trong ngành dệt may nhận xét.

Riêng với Vinatex, tập đoàn này đạt doanh thu 45.550 tỷ đồng, tăng 10,7% so với 2016. Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 3,1 tỷ USD và lợi nhuận trước thuế hơn 1.434 tỷ đồng. Năm 2018 tập đoàn này đặt kế hoạch doanh thu 48.500 tỷ đồng, lợi nhuận 1.450 tỷ.

Nói về triển vọng thị trường dệt may năm 2018, Tổng giám đốc Vinatex nhìn nhận, mục tiêu xuất khẩu 34 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2017 là “thách thức không hề nhỏ của dệt may trong nước nếu không nỗ lực và chú trọng nhiều hơn tới giải pháp tăng năng suất lao động”.

Nêu ra những rào cản thương mại, theo ông, bức tranh ngành dệt may thế giới vẫn sẽ đứng trước thách thức không nhỏ khi bất ổn chính trị và kinh tế thế giới, nhất là tình hình Triều Tiên, Mỹ có thể ảnh hưởng tiêu cực tới nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng. Ngoài ra, động thái Mỹ rút khỏi TPP, cảnh báo chấm dứt FTA của Mỹ và Hàn Quốc… cũng tạo nên nhiều rủi ro tiềm ẩn. Với dệt may trong nước, tăng trưởng của ngành vẫn cần tính tới kịch bản ngừa chống bán phá giá.

​Nhấn mạnh đến tầm quan trọng của thị trường nội địa, lãnh đạo Vinatex cho biết, năm 2018 doanh nghiệp dệt may vẫn tiếp tục đạt mức tăng trưởng trên sân nhà, nhưng sẽ có bước đi hài hòa, cân bằng giữa phát triển thị trường nội địa và xuất khẩu để đảm bảo được công ăn việc làm cho người lao động và giữ vững sự phát triển doanh nghiệp. Riêng giải pháp quay lại thị trường nội địa, lãnh đạo Vinatex nói tập đoàn này sẽ theo hướng mũi nhọn, chứ không phải “nhà nhà làm nội địa” chia nhau miếng bánh 4,5 tỷ USD.